Bebeğiniz ve Siz
100 Soruda Bilmek İstedikleriniz
Prof. Dr. İlknur Kılıç
Prof. Dr. İlknur Kılıç, 30 yılı aşkın meslek hayatı boyunca anne babalardan gelen soruları derleyerek doğru yanıtları sizler için yazdı.

SORULAR
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
Doğum sonrası ilk dakikalarda bebeğinize ne gibi işlemler yapılmaktadır?
Apgar Skoru nedir?
K vitamini ne işe yarar?
Bir kez K vitamini yapılması kanamayı önlemek için yeterli midir?
Bebeğinizin bağırsaklarına yeterli düzeyde faydalı mikropların yerleşmesi için yapabileceğiniz bir şey var mı?
Zamanında doğan bebeklerin vücut ağırlığı, boy ve baş çevreleri ne kadardır?
2500 gramın altındaki bebekler prematür müdür?
Bebeğiniz anne sütü ile beslenmeye ne zaman başlamalıdır?
Ne kadar sıklıkta emzirmeliyim?
Emzirme süresi ne kadar olmalıdır?
Sütümün yettiğini nasıl anlayabilirim?
Anne sütünü artırmak için neler yapabilirim?
Sütümü nasıl saklayabilirim?
Bebeğimde sarılık olduğunu nasıl anlarım?
Bebeğimde neden sarılık oldu?
Sarılığın başka nedenleri var mıdır?
Sarılığın bebeğe zararı var mıdır?
Sarılığın azalması için ne yapılabilir?
Işık tedavisi sarılığa nasıl etki ediyor?
Bebeğim günde kaç defa kaka yapmalı, rengi nasıl olmalı?
Bebeğim bir süredir idrar yapmıyor. Ne yapabilirim?
Bebeğimden topuk kanı alındı. Hangi tahlillere bakılıyor?
İşitme testi yaptırmalı mıyım?
Bebeğimin göbeği ne zaman düşecek? Bakımı nasıl yapılmalı?
Bebeğimin alt temizliğini nasıl yapabilirim?
Bebeğimin kasıklarında ve genital bölgesinde küçük küçük kızarıklıklar oldu ve genel bir kızarıklık oluştu. Pişik kremi ile geçer mi?
Bebeğimde göbek fıtığı var. Göbek kuşağı ile sarmak iyi gelir mi?
Bebeğim günde birkaç kez kusuyor. Bu normal mi?
Bebeğimde gaz ağrısından şüpheleniyorum. Ne yapmalıyım?
Bebeğim sık sık hıçkırıyor, ne yapmalıyım?
Bebeğim sık sık hapşırıyor. Üşüttü mü acaba?
Bebeğime emzik vermeli miyim?
Bebeğimi hangi pozisyonda yatırmalıyım?
Bebeğim kaç saat uyumalı? Bebeğimin uyku düzeninin oluşması için neler yapabilirim?
Bebeğim derin uyuyamıyor. Uyurken sürekli hareket ediyor ve sesler çıkarıyor. Dinlenememesinden endişe etmeli miyim?
Bebeğim ağlıyor, nedeni ne olabilir?
Bebeğime nasıl ve ne sıklıkta banyo yaptırmalıyım?
Oda sıcaklığı nasıl olmalı?
Bebeğimi nasıl giydirmeliyim?
Kalça ultrasonu ne zaman çekilmelidir?
Bebeklerin kulak temizliği nasıl yapılmalıdır?
Bebeğimin tırnaklarını ne zaman kesebilirim?
Genital temizlik nasıl yapılmalıdır?
Erkek bebeklerde genital temizlik sünnet derisi geriye çekilerek yapılmalı mı?
Pişik kremi kullanmalı mıyız? Pişiği önlemek için pudra kullanabilir miyiz?
Bebeğimin doğum sonrası cildinde kuruluk ve yer yer soyulmalar var. Ne yapmalıyım?
Bebeğimin boynunun altında kızarıklık oluyor. Ne sürmeliyim?
Bebek doğduktan sonra vitamin kullanmalı mıyız?
Bebeğimin üst dudağında bir kabarıklık var. Endişelenmeli miyim?
Bebeğimin özellikle ayak tırnaklarında kat kat bir görünüm var, sorun olur mu?
Bebeğimde tırnak batması oldu, bebeğimin tırnak kenarı kızardı. Ne yapmalıyım?
Bebeğimi güneşe çıkarmam gerekiyor mu?
Ev ve arabada klima kullanımı bebeğimi hasta eder mi?
Bebeğimin ara ara göz akıntısı oluyor. Nedeni ne olabilir?
Bebeğimin gözleri arada şaşı oluyor, normal bir durum mudur?
Bebeğimin işitme, tat alma ve görme duyuları ne zaman gelişir?
Bıngıldak neresidir, dokunmaktan korkmalı mıyım?
Bebeğimde konak oluştu, ne yapmalıyım?
Bebeğimin doğduktan sonra ilk hafta içinde vücudunda kırmızı döküntüler oldu. Nasıl bir yol izlemeliyim?
Bebeğimin yüzünde sivilceler çıktı. Ne yapmalıyım?
Bebeğimin sırtında ve kalçasında morluklar var, nedeni ne olabilir?
Bebeğim çok terledi. Küçük kırmızı döküntüler oluştu. Ne yapmalıyım?
Bebeğimin burnunun üzerinde toplu iğne başı büyüklüğünde sarı döküntüler var. Geçer mi?
Bebeğimin kol ve bacaklarında hafif kabarık ve sert, bazen kızaran bölgeler hissediyorum. Önemli midir?
Bebeğimin bacakları eğri görünüyor, düzelmesi için kundak yapmalı mıyım?
Bebeğimi ne zaman dışarı çıkarabilirim?
Bebeğimle seyahat edebilir miyim?
Bebeğimin ağzında pamukçuk oluştu. Nasıl tedavi ederim?
Bebeğime su vermeli miyim?
Bebeğe ilk beslenme olarak anne sütünden önce şekerli su vermek faydalı mıdır?
Bebeğimin vajeninden kan geliyor, endişelenmeli miyim?
Bebeğimin bezinde pembelik gördüm, nedeni nedir?
Bebeğimin memesi biraz büyük ve sert. Masaj yapmak işe yarar mı?
Bebeğimi ne zaman oturtabilirim?
Yürüteç ve hoppala kullanmak istiyorum. Zararı var mıdır?
Bebeğim 6 aylık, ellerinden tutup yürütmeye çalışmalı mıyım?
Bebeğim ne zaman yürüyecek?
Bebeğim neden geç yürüdü?
Bir bebek, geç yürüme sorunu için doktora ne zaman gösterilmeli?
Bebeğimin yürümesi için nasıl destek olabilirim?
Bebeğim için nasıl bir ayakkabı seçmeliyim?
Bebeğimin odasını ne zaman ayırmalıyım?
Bebeğimin uyku düzeni nasıl olmalıdır?
Bebeğimin saçları ne zaman uzayacak?
Ek gıdalara geçiş nasıl olmalı?
Doktorumuz aylık muayenelerinde büyüme (Persentil) eğrilerinden söz ediyor. Bu eğrilerin önemi nedir?
İlk 2 yaşta bebeklere yapılan aşılar nelerdir?
Boğmaca enfeksiyonu nasıl bir hastalıktır?
Boğmaca yetişkinlerde de görülür mü?
Boğmaca bebeğime nasıl bulaşır?
Erişkinlere çocukluk döneminde yapılan aşılar boğmacaya karşı korumuyor mu?
Bebeğimi boğmacadan nasıl koruyabilirim?
Bebeğimin ateşi çıkarsa ne yapabilirim?
Bebeğimin ateşi 39 ℃’nin üstüne çıkarsa mutlaka havale geçirir mi?
Bebeğimi havuza ve/veya denize sokabilir miyim?
Probiyotik nedir? Ne işe yarar?
Bebeğimin dişi çıkmaya başladı. Ne gibi sorunlarla karşılaşabilirim?
Diş çıkaran bebeği nasıl rahatlatabilirim?
Dişlerin çıkma sırası nasıldır?
Bebeğimi bebek araç koltuğuna ne zaman oturtmalıyım?
SORULAR VE CEVAPLAR
91
Erişkinlere çocukluk döneminde yapılan aşılar boğmacaya karşı korumuyor mu?
Doğurganlık çağındaki kadınların yarısında, ilk doz boğmaca aşısı yapılana kadar, bebeği koruyacak antikor titresinin olmadığı gösterilmiştir. Boğmacaya karşı bağışıklık aşıdan sonra ortalama 10 yıl sonra azalmaktadır. Bu nedenle erişkinler boğmacaya yakalanıp yenidoğan bebeklere enfeksiyon bulaştırabilirler. Yenidoğanlarda ilk boğmaca aşısı 2. ayın sonunda yapıldığı ve yeterli bağışıklık 4-6. ay aşısından sonra başladığı için boğmaca mikrobunu alan bebek boğmaca enfeksiyonu riski ile karşı karşıya kalmaktadır.
92
Bebeğimi boğmacadan nasıl koruyabilirim?
Koza Stratejisi; bebekleri boğmacadan korumak için bebekle teması olan anne-baba-kardeş, bakıcı ve sağlık çalışanlarının aşılanmasını öngören yaklaşımdır.
Mevcut veriler, Tdap aşısının (Boğmaca aşısı) her popülasyonda (gebeler dahil) güvenli olduğunu göstermektedir. Yenidoğan bebekleri boğmaca enfeksiyonundan korumak için koza stratejisi uygulanmalı, bebek doğduktan sonra anneler ve bebeğe bakım verecek kişiler boğmacaya karşı aşılanmalıdır.
93
Bebeğimin ateşi çıkarsa ne yapabilirim?
Bebeğin ateşinin koltuk altından 37.3 ℃’nin üstünde olması ateş olarak değerlendirilebilir. Bebeklerde koltuk altından ateş ölçülmesi bebek sürekli hareket ettiği için zordur. Kulaktan ölçülen sıcaklığın 37.5 ℃’nin üzerinde olması vücut sıcaklığının yükseldiği anlamına gelir. 38-38.5 ℃’ye kadar olan ateş izlenmeli, bebeğin üstü soyulmalıdır. Kol ve bacaklara ıslak pansuman yapılabilir. 38.5 ℃’ye kadar olan ateş enfeksiyon durumlarında vücudun mikroplarla savaşması için faydalıdır. Daha yüksek ateşlerde parasetamol veya ibuprofen (6 aydan büyük çocuklarda) ateş düşürücü olarak kullanılabilir. Parasetamol 4-6 saat aralıklarla verilebilir. Parasetamolun şurup ve fitil formları mevcuttur. Yenidoğan bebeğinizin ateşi varsa acil olarak doktorunuza başvurunuz. Bebeğiniz ateşi düşmesine rağmen huzursuz davranıyor, beslenmiyor ve uyumuyorsa veya 24 saat geçmesine rağmen ateş devam ediyorsa bebeğinizi doktorunuza muayene ettirmelisiniz.
İlaç etken madde | Dozu | Doz arası(saat) | Piyasa ismi |
|---|---|---|---|
Parasetamol (Asetaminofen) | 10-15 mg/kg/doz | 4-6 saat | Calpol, Parol, Minoset, Tamol (120mg/5ml) Calpol-6 plus, Tylol-6 plus, Parol plus(250mg/5ml) |
İbuprofen | 5-10 mg/kg/doz | 6-8 saat | Ibufen, Pedifen, Dolven, Ultrafen (100 mg/5 ml) |
Ketoprofen | 0.1-1 mg/kg/doz | 6-8 saat | Profenid (1mg/ml) Proflam(1mg/ml) |
94
Bebeğimin ateşi 39 ℃’nin üstüne çıkarsa mutlaka havale geçirir mi?
Çok yüksek ateş, her bebekte havaleye neden olmaz. Çocukların %2-5‘inde febril konvülsiyon (ateşe bağlı havale) görülür. Febril konvülsiyon geçiren hastaların %70’inde havale tekrarlamaz. Bebeğiniz 5 ay ile 6 yaş arasında genetik eğilimi varsa ateşe bağlı havale geçirebilir. Ancak ateşe bağlı havale geçirmeye eğilimi olan bebekler 37.5 ℃’de bile havale geçirebilirler. Genelde aileler, bebek havale geçirdikten sonra ateşinin olduğu fark ederler. Bu nedenle bebeğinizin ateşi çıktığında panik olmayınız. Bebeğinizin üstünü soyup ılık bir duş aldırabilirsiniz. Ateş düşürücü verip doktora başvurunuz.
95
Bebeğimi havuza ve/veya denize sokabilir miyim?
Bebeklerin temiz ve soğuk olmayan bir denize girmelerinde bir sakınca yoktur. Havuz ise idrar yolu enfeksiyonu, gastroenterit veya diğer enfeksiyonların bulaşmasına neden olabilir.
96
Probiyotik nedir? Ne işe yarar?
Probiyotikler vücudumuzda bulunan faydalı mikroorganizmalardır. Hastalık yapmazlar. Gereksiz yere kullanılan antibiyotikler bu faydalı mikropların ölmesine neden olur ve ölen faydalı mikropların yerine daha zararlı, hastalık yapma potansiyeli olan mikroplar yerleşir. Probiyotikler yoğurt, kefir gibi besinlerin içinde de bulunur. Probiyotikli damlalar gaz ağrısını azaltır, bebeğin bağışıklığını artırır ve ishal olma riskini azaltır.
97
Bebeğimin dişi çıkmaya başladı. Ne gibi sorunlarla karşılaşabilirim?
Bebekler diş çıkarırken bazılarının hiç sıkıntısı olmaz ama bazı bebeklerde sıkıntılı bir süreç olabilir.
Diş çıkaran bebekte salya artar, sürekli elini ağzına alır.
Diş çıkacak olan bölge kabarır ve kızarır.
Bebeğin dama ğında kaşınma olur.
Bebeğin ateşi yükselebilir.
Sakin olan bebek sinirli hale gelebilir.
Bebek huzursuzdur, mutsuzdur, sürekli ağlar.
Bebek sürekli kucak ister ve geceleri sık sık uyanır.
Bazen bebek hiç uyumaz ve huzursuz olur.
98
Diş çıkaran bebeği nasıl rahatlatabilirim?
Bebek eline verilen cismi tutup ağzına götürebiliyorsa diş kaşıyıcı verilebilir. Bu kaşıyıcılar içi dondurulabilenlerden olabilir.
Kabaran ve kızaran damağa elinizle masaj yapabilirsiniz.
Meyve fileleri ile soğuk meyve verebilirsiniz.
Soğuk yoğurdu damağa değdirerek yedirebilirsiniz.
Kucağınıza alarak gezdirebilirsiniz.
Ateşi yüksek ise ateş düşürücü verebilirsiniz.
Doktorun önerisiyle diş jeli kullanabilirsiniz.
99
Dişlerin çıkma sırası nasıldır?
Diş çıkarma sırası bebekten bebeğe farklılıklar göstermekle birlikte genel olarak bu şekildedir:
6 ve 7. ayda alt çenede iki orta kesici diş çıkar.
8 ve 9. ayda üst çenede iki orta kesici diş çıkar.
10 ve 11. ayda üst çenede iki yan kesici diş çıkar.
12 ve 13. ayda alt çenede yan kesici dişler çıkar (2 adet).
14 ve 16. ayda üst çenede sağda ve solda birer azı dişi çıkar.
16 ve 17. ayda alt çenede sağda ve solda birer azı diş çıkar.
18 ve 19. ayda üst ve alt çenede ikişer adet köpek dişi çıkar.
21 ve 22. ayda üst çenede ikinci azı dişleri çıkar (2 adet).
23 ve 24. ayda alt çenede ikinci azı dişleri çıkar (2 adet).

100
Bebeğimi bebek araç koltuğuna ne zaman oturtmalıyım?
Bebeğinizin araçta güven içinde olmasının tek yolu onu bebek araç koltuğuna oturtmaktır. Anne ve baba kucağında bebek tutulurken ani fren veya çarpmada bebeğin kucakta tutulması mümkün olmaz ve bebek araç içine çarpar. Yapılan çalışmalar, kazaların sıklıkla eve 10 km mesafe içinde, yani yakın mesafelerde olduğunu göstermiştir. Bu nedenle bebek arabaya binildiği andan itibaren bebek koltuğuna oturtulmalıdır.
Bebek hiçbir zaman ön koltuğa oturtulmamalıdır. Açılabilecek hava yastıkları ölüme neden olabilir.
Bebeğin arka koltuğa yerleştirilme yeri sürücünün aynadan görebileceği yer olmalıdır.
Bebek 9 kg olunca, arka koltuğa yüzü arabanın ön tarafına bakacak şekilde bebeğin ağırlığına uygun araç koltuğuna oturtulmalıdır.
Araç koltuğunun metal parçaları varsa araç güneşte beklerken çok ısınabilir ve bebeği yakabilir. Dikkat edilmelidir.
Çocuklar zaman zaman araç koltuğuna oturmak istemeyebilir. Bu konuda kararlı olmak önemlidir. Asla bir defalık izinler verilmemelidir.
Çocuklara anlayabileceği döneme gelince araba koltuğunun önemi anlatılmalıdır. Bu yaklaşım ilerde emniyet kemeri bağlama alışkanlığının da kazanılmasını sağlayacaktır.
