top of page

Bebeğiniz ve Siz
100 Soruda Bilmek İstedikleriniz

Prof. Dr. İlknur Kılıç

Prof. Dr. İlknur Kılıç, 30 yılı aşkın meslek hayatı boyunca anne babalardan gelen soruları derleyerek doğru yanıtları sizler için yazdı. 

Bebeğiniz ve Siz kitabı

SORULAR

01
02
03
04
05


06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27


28
29
30
31
32
33
34
35
36


37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59


60
61
62
63
64


65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86


87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100

Doğum sonrası  ilk  dakikalarda  bebeğinize  ne gibi işlemler yapılmaktadır?
Apgar Skoru nedir? 
K vitamini  ne işe yarar?
Bir kez K vitamini yapılması kanamayı önlemek için yeterli midir?
Bebeğinizin bağırsaklarına yeterli düzeyde faydalı mikropların yerleşmesi için yapabileceğiniz bir şey var mı?
Zamanında doğan bebeklerin vücut ağırlığı, boy ve baş çevreleri  ne kadardır?
2500 gramın altındaki bebekler prematür müdür?
Bebeğiniz anne sütü ile beslenmeye ne zaman başlamalıdır?
Ne kadar sıklıkta emzirmeliyim?
Emzirme süresi ne kadar olmalıdır?
Sütümün yettiğini nasıl anlayabilirim?
Anne sütünü artırmak için neler yapabilirim?
Sütümü nasıl saklayabilirim?
Bebeğimde sarılık olduğunu nasıl anlarım?
Bebeğimde neden sarılık oldu?
Sarılığın başka nedenleri var mıdır?
Sarılığın bebeğe zararı var mıdır?
Sarılığın azalması için ne yapılabilir?
Işık tedavisi sarılığa nasıl etki ediyor?
Bebeğim günde kaç defa kaka yapmalı, rengi nasıl olmalı?
Bebeğim bir süredir idrar yapmıyor. Ne yapabilirim?
Bebeğimden topuk kanı alındı. Hangi tahlillere bakılıyor?
İşitme testi yaptırmalı mıyım?
Bebeğimin göbeği ne zaman düşecek? Bakımı nasıl yapılmalı?
Bebeğimin alt temizliğini nasıl yapabilirim?
Bebeğimin kasıklarında ve genital bölgesinde küçük küçük kızarıklıklar oldu ve genel bir kızarıklık oluştu. Pişik kremi ile geçer mi?
Bebeğimde göbek fıtığı var. Göbek kuşağı ile sarmak iyi gelir mi?
Bebeğim  günde birkaç kez kusuyor. Bu normal mi?
Bebeğimde gaz ağrısından şüpheleniyorum. Ne yapmalıyım?
Bebeğim sık sık hıçkırıyor, ne yapmalıyım?
Bebeğim sık sık hapşırıyor. Üşüttü mü acaba? 
Bebeğime emzik vermeli miyim?
Bebeğimi hangi pozisyonda yatırmalıyım?
Bebeğim kaç saat uyumalı? Bebeğimin uyku düzeninin oluşması için neler yapabilirim?
Bebeğim derin uyuyamıyor. Uyurken sürekli hareket ediyor ve sesler çıkarıyor. Dinlenememesinden endişe etmeli miyim?
Bebeğim ağlıyor, nedeni ne olabilir?
Bebeğime nasıl ve ne sıklıkta  banyo yaptırmalıyım?
Oda sıcaklığı nasıl olmalı?
Bebeğimi nasıl giydirmeliyim?
Kalça ultrasonu ne zaman çekilmelidir?
Bebeklerin kulak temizliği nasıl yapılmalıdır?
Bebeğimin tırnaklarını ne zaman kesebilirim?
Genital temizlik nasıl yapılmalıdır?
Erkek bebeklerde genital temizlik sünnet derisi geriye çekilerek yapılmalı mı?
Pişik kremi kullanmalı mıyız? Pişiği önlemek için pudra kullanabilir miyiz?
Bebeğimin doğum sonrası cildinde kuruluk ve yer yer soyulmalar var. Ne yapmalıyım?
Bebeğimin boynunun altında kızarıklık oluyor. Ne sürmeliyim?
Bebek doğduktan sonra vitamin kullanmalı mıyız?
Bebeğimin üst dudağında bir kabarıklık var. Endişelenmeli miyim?
Bebeğimin özellikle ayak tırnaklarında kat kat bir görünüm var, sorun olur mu?
Bebeğimde tırnak batması oldu, bebeğimin tırnak kenarı kızardı. Ne yapmalıyım?
Bebeğimi güneşe çıkarmam gerekiyor mu?
Ev ve arabada klima kullanımı bebeğimi hasta eder mi?
Bebeğimin ara ara göz akıntısı oluyor. Nedeni ne olabilir?
Bebeğimin gözleri arada şaşı oluyor, normal bir durum mudur? 
Bebeğimin işitme, tat alma ve görme duyuları ne zaman gelişir?
Bıngıldak neresidir, dokunmaktan korkmalı mıyım?
Bebeğimde konak oluştu, ne yapmalıyım?
Bebeğimin doğduktan sonra ilk hafta içinde vücudunda kırmızı döküntüler oldu. Nasıl bir yol izlemeliyim?
Bebeğimin yüzünde sivilceler çıktı. Ne yapmalıyım?
Bebeğimin sırtında ve kalçasında morluklar var, nedeni ne olabilir?
Bebeğim çok terledi. Küçük kırmızı döküntüler oluştu. Ne yapmalıyım?
Bebeğimin burnunun üzerinde toplu iğne başı büyüklüğünde sarı döküntüler var. Geçer mi?
Bebeğimin kol ve bacaklarında hafif kabarık ve sert, bazen kızaran bölgeler hissediyorum. Önemli midir?
Bebeğimin bacakları eğri görünüyor, düzelmesi için kundak yapmalı mıyım?
Bebeğimi ne zaman dışarı çıkarabilirim?
Bebeğimle seyahat edebilir miyim?
Bebeğimin ağzında pamukçuk oluştu. Nasıl tedavi ederim?
Bebeğime su vermeli miyim?
Bebeğe ilk beslenme olarak anne sütünden önce şekerli su vermek faydalı mıdır?
Bebeğimin vajeninden kan geliyor, endişelenmeli miyim?
Bebeğimin bezinde pembelik gördüm, nedeni nedir?
Bebeğimin memesi biraz büyük ve sert. Masaj yapmak işe yarar mı?
Bebeğimi ne zaman oturtabilirim?
Yürüteç ve hoppala kullanmak istiyorum. Zararı var mıdır?
Bebeğim 6 aylık, ellerinden tutup yürütmeye çalışmalı mıyım?
Bebeğim ne zaman yürüyecek?
Bebeğim neden geç yürüdü?
Bir bebek, geç yürüme sorunu için doktora ne zaman gösterilmeli?
Bebeğimin yürümesi için nasıl destek olabilirim?
Bebeğim için nasıl bir ayakkabı  seçmeliyim?
Bebeğimin odasını ne zaman ayırmalıyım?
Bebeğimin uyku düzeni nasıl olmalıdır?
Bebeğimin saçları ne zaman uzayacak?
Ek gıdalara geçiş nasıl olmalı?
Doktorumuz aylık muayenelerinde büyüme (Persentil) eğrilerinden söz ediyor. Bu eğrilerin önemi nedir?
İlk 2 yaşta bebeklere yapılan aşılar nelerdir?
Boğmaca enfeksiyonu nasıl bir hastalıktır? 
Boğmaca yetişkinlerde de görülür mü?
Boğmaca bebeğime nasıl bulaşır?
Erişkinlere çocukluk döneminde yapılan aşılar boğmacaya karşı korumuyor mu?
Bebeğimi boğmacadan nasıl koruyabilirim?
Bebeğimin ateşi çıkarsa ne yapabilirim?
Bebeğimin ateşi 39 ℃’nin üstüne çıkarsa mutlaka havale geçirir mi?
Bebeğimi havuza ve/veya denize sokabilir miyim?
Probiyotik nedir?  Ne işe yarar?
Bebeğimin dişi çıkmaya başladı. Ne gibi sorunlarla karşılaşabilirim?
Diş çıkaran bebeği nasıl rahatlatabilirim?
Dişlerin çıkma sırası nasıldır?
Bebeğimi bebek araç koltuğuna ne zaman oturtmalıyım?

SORULAR VE CEVAPLAR

71

Bebeğimin vajeninden kan geliyor, endişelenmeli miyim?

Kız bebeklerinde anne karnında iken annedeki östrojen gibi hormonlar bebeğe geçer. Doğum sonrası göbek kordonunun kesilmesi ile bebekte hormon seviyesi düşer ve adet kanamasına benzer kanama oluşur. Bir hafta içinde geçer.

72

Bebeğimin bezinde pembelik gördüm, nedeni nedir?

Bebeklerde idrarda bulunan ürik asit kristalleri bezde beklediklerinde turuncu-pembe renge neden olurlar. Bu rengin nedeni kan değildir. Bebeğin az sıvı aldığını gösterir. Bebeğin bol beslenmesi ürik asit kristallerini seyreltip rengin oluşmasını engelleyecektir. Şüphe duyulursa idrar mikroskopisinin bakılması ile idrarda kan olup olmadığı görülebilir.

73

Bebeğimin memesi biraz büyük ve sert. Masaj yapmak işe yarar mı?

Bazı bebeklerde annelerden geçen hormonların etkisiyle memede büyüme olabilir. Bu süreçte bebeğin memesine masaj yapılmamalıdır. Masaj bebeğin kendi hormonlarını uyarıp memenin daha uzun süre büyük kalmasına neden olabilir.

74

Bebeğimi ne zaman oturtabilirim?

Bebeğinizi 4. aydan itibaren destekli oturtabilirsiniz. 6. aydan itibaren mama sandalyesinde kemerleri bağlanarak oturtulabilir. Desteksiz oturma genelde yedi aylık olunca başlar.

75

Yürüteç ve hoppala kullanmak istiyorum. Zararı var mıdır?

Piyasada bebeği yürümeye alıştırmak için çeşitli yürüteçler bulunmaktadır. Genellikle anne babalar yürüteç kullanılınca çocuğun daha hızlı yürüyeceğini düşünürler. Aynı zamanda çocuk için eğlenceli ve oyalayıcı bulurlar.


Yapılan çalışmalar, tam tersine, yürüteçlerin çocukların yürümeyi öğrenme zamanını etkilemediğini göstermiştir. Üstelik çalışmaların çoğu, bu araçların yürümeyi birkaç hafta geciktirdiğini bile ortaya koymuştur. Ek olarak, yürüteç kullanan bebekler, anormal bir yürüme biçimi kazanabilirler. Genellikle parmak ucunda yürüme eğilimi gösterirler.


Yürüteçlerin zararları bunlarla da bitmemektedir. Yürüteçler çok sayıda bebeğin hastanelerin aciline getirilmesine de yol açmaktadır. 

En sık rastlanan kazalar:

  • Düşme: Basamak veya merdivenden düşebilirler.

  • Çarpma: Hızla ilerleme ile tehlikeli yerlere çarpabilirler.

  • Yanma: Yürüteçteki bebekler daha yüksek yerlere erişebilirler. Böylece masa örtüsünü çekerek masa üzerindeki sıcak çayı, kahveyi devirebilir, ocaktaki çaydanlığa dokunabilir, radyatörlere, şömineye ulaşabilirler.

  • Boğulma: Yürüteçteki bir bebek küvete veya havuza düşebilir.

  • Zehirlenme: Zehirlenmeler de yürüteçteki bir bebeğin daha yükseğe erişebilmesinden kaynaklanır. 


Yürüteçten kaynaklanan kazaların çoğu anne ve babanın gözü önünde meydana gelir. Yürüteçteki bir bebek saniyede 1 metreden daha fazla yol aldığı için en yakınındaki kişiler bile kazayı önleyemez.

ABD’de üretilen yürüteçler için 1997 yılında, kapıdan geçemeyecek kadar geniş ve basamak kenarında durmayı sağlayacak fren sistemine sahip olmasını zorunlu kılan bir standart yürürlüğe konulmuştur. Avrupa'da 2005'te değişen bebek yürüteci güvenlik standardı da basamak kenarı frenini zorunlu hale getirmiştir. Bununla birlikte, bu iyileştirmeler bile yürüteçlerden kaynaklanan tüm yaralanmaları önlemekten uzaktır. Amerikan Pediatri Akademisi tekerlekli yürüteçlerin üretim ve satışının yasaklanmasını önermektedir. Kanada'da bebek yürüteçlerinin satışı, ithalatı ve reklamı 2004'te yasaklanmıştır.


Hoppala da aynı şekilde erken dönemde kullanıldığında kalça kıkırdaklarına hasar verebilir.


76

Bebeğim 6 aylık, ellerinden tutup yürütmeye çalışmalı mıyım?

Bebeğin kendisinin ayağa kalkması veya tutunarak ayakta durabilmesi aşamasından önce yürütmeye çalışmak uygun değildir. Bu süreçte kalça eklemi kıkırdağı hazır olmadığı için zarar görebilir.

77

Bebeğim ne zaman yürüyecek?

Sağlıklı bebeklerde yürüme yaşı 12-18. aylar arasıdır. Bazı bebekler 12. aydan da önce yürüyebilirler. Çocuğun yürüme yaşı zekası ile ilgili değildir. Kaba motor hareketlerde bebeklerdeki gelişim farklı olabilir. Akranlarından daha önce desteksiz oturan, emekleyen veya tutunarak ayağa kalkan bebekler genellikle daha önce yürür. Yürüme gecikmiş ise diğer gelişim basamaklarına da bakılmalıdır. Bebeğin 18. aya kadar 5-10 kelimeyi anlamlı olarak söylemesi, söylenenlerin kendi yaşına uygun olanları anlaması, istediği şeyi parmakla göstermesi de gerekir. Bu basamaklarda sorun varsa mutlaka çocuk nöroloji doktoruna götürülmelidir.

78

Bebeğim neden geç yürüdü?

Yürümeyi geciktiren nedenler şunlar olabilir:

  1. Bebeğin çok hızlı emeklemesi bebeğin yürümeye hevesini azaltır. Yürüme yerine emekleme ile her yere rahatlıkla ulaşabilecektir.

  2. Aşırı korumacı anne-baba: Bebeğin sürekli kucakta tutulması; üşütür, mikrop kapar veya düşer düşüncesiyle yere bırakmaktan kaçınması yürümede gecikmeye neden olabilir.

  3. Bebeğin fazla kilolu olması: Bebeğin yürümesinde ve emekleme, dönme gibi diğer motor hareketlerin yapılmasında gecikmeye neden olur.

  4. Bebeğin oturduğu yerde istediklerinin sürekli önüne konulması, motivasyon eksikliğine neden olur.


  5. Nörolojik sistemi ilgilendiren hastalıklar: Bu hastalıklar sıklıkla daha önce bulgu verir. Bebek 3. ayda başını tutmamışsa, 6-7 .aylarda dönmeye başlamamışsa, 8. ayda desteksiz oturmamışsa bu aşamalardaki sorunun araştırılması gerekir.

79

Bir bebek, geç yürüme sorunu için doktora ne zaman gösterilmeli?

Bebeğinizin geç yürümeye başladığından endişe ediyorsanız doktorunuzla görüşün. Aşağıdaki durumlarda bebeğinizi doktora götürün:

  • Bebeğiniz 18 aylık olduğu halde yürümüyorsa

  • Bebeğiniz sadece parmak uçlarında yürüyorsa

  • Bebeğinizin diğer gelişim basamakları ile ilgili bir sorunu varsa

  • Bebeğiniz bir ayak veya bacağı daha fazla kullanıyorsa, vücut hareketlerinde sağ-sol arasında fark varsa


Tekrar vurgulamak gerekirse yürüyemeyen bir çocukta diğer gelişim evrelerinde bir gerilik yoksa ve doktorun yaptığı fizik muayene ve nörolojik muayenenin normal olması koşuluyla, 18 aya kadar endişelenmeden beklenilebilir. Ancak bebeğinizi takip eden doktorun bir şüphesi varsa ve/veya diğer gelişim evrelerinde de gerilik varsa çok daha erken araştırma yapmak gerekir.

80

Bebeğimin yürümesi için nasıl destek olabilirim?

Altta yatan bir sağlık problemi olmadığı durumda anne babalar bebeklerinin yürümeye başlaması için şunları yapabilirler:

  • Bebek yürüme konusunda teşvik edilmeli, sıralama aşamasına gelinmişse elinden tutularak yürümesi için fırsat yaratılmalıdır. Ancak daha sıralamayan, ayakta duramayan bebeği yürütmeye çalışmak kalçada hasar oluşturabilir.


  • Tutunduğu eşya sağlamlaştırılmalı ve tutunarak ayağa kalkması engellenmemelidir.


  • Yürüme konusunda direnç gösterdiğinde kızılmamalı ve zorlanmamalıdır.


  • Gün içerisinde çok fazla oturtulmamalı, evde ve dışarıda yürüme alıştırmaları yapılmalıdır.

  • Ayak ve bacak kaslarının güçlenmesi için ev içerisinde çıplak ayak veya kaydırmaz çorapla dolaşmasına izin verilmelidir.

  • Ayak sağlığı açısından uygun olmayan, dar, bol veya ağır ayakkabılar giydirilmemelidir.

  • Yürüme girişiminde bulunduğunda bir oyuncak uzatarak ilgisi çekilmeli ve oyuncağa ulaşması sağlanmalıdır.

  • Yürüteç çocuğun bağımsız hareket etme becerisini geciktireceği için kullanılmamalıdır.

  • Bezi ve giysileri yürümesini engelleyecek sıkılıkta olmamalıdır.

bottom of page